Restauratie toneeltoren Stadsgehoorzaal gereed
· leestijd 2 minuten Algemeen
(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – De toren boven het podium van de Stadsgehoorzaal is gerestaureerd. De klus zit er vrijwel op. Wethouder Robertjan de Wilde mocht donderdag op het dak het bereiken van het hoogste punt vieren. De komende maanden wordt het project afgerond. Dan is er ook een belangrijke slag in verduurzaming gemaakt voor het Kamper theater.
Ruim een jaar geleden kwamen scheuren in de toneeltoren van de Stadsgehoorzaal aan het licht. Met spoed volgde er nader onderzoek en werd er een plan van aanpak opgesteld. De toneeltoren is verstevigd met een metalen frame en onder het dak is een nieuwe houten constructie gemaakt. Tegelijkertijd zijn er allerlei zaken vernieuwd en aangepakt, deels ter verduurzaming. Een flinke kostenpost voor gemeente Kampen als eigenaar van het monumentale theatergebouw dat in 1891 de deuren opende.
Trekkenwand
Jelle Wouda, al zestien jaar directeur van de Stadsgehoorzaal, liet de wethouder en andere genodigden de trekkenwand zien boven het podium van de Grote Zaal. De term verwijst naar vroegere tijden toen het decor met touwen en gewichten handmatig langs de achterwand werd verplaatst. Tegenwoordig is het een mechaniek met rails (decortrekken) boven het toneel. Wouda vertelde dat elke trek is bestand op 100kg terwijl tegenwoordig decorstukken van 300kg niet ongebruikelijk zijn. De beperkingen die dit opleverde, heeft artiesten er nooit van weerhouden om naar Kampen te komen, verzekert Wouda.
Jelle Wouda liet ook de scheur zien in de bakstenen zijwand die op zich niet ongebruikelijk is in een oud gebouw. Alarmerend wordt het als de scheur groeit en dat werd vorig jaar ontdekt.
Henk Sips, senior projectmanager bij Sifapro, wijst op het stalen frame dat nu tegen alle muren is geplaatst om de toneeltoren stabiel en overeind te houden. Op de vliering wijst hij op de stevige houten lift naast het toneel die hij twaalf jaar geleden bouwde. „Hadden ze die constructie maar meer in Groningen toegepast,” merkte hij op, verwijzend naar het aardbevingsdrama in die provincie.
Verduurzaming
De zolder van de Stadsgehoorzaal is uitgebouwd met een houten constructie rondom de originele dakspanten. In de ruimten die ontstaan zijn, kunnen rekwisieten opgeslagen worden en is bijvoorbeeld een grote warmtepomp geplaatst. Het is de bedoeling dat de Stadsgehoorzaal binnen een paar jaar vrijwel van het gas af is. Bij de werkzaamheden voor de herinrichting van de Nieuwe Markt zijn er putten geslagen naar het grondwater. Andere zaken die meteen in het project zijn meegenomen, aldus Wouda, zijn onder andere de vernieuwing van de riolering en de CAI-kabels. De toneeltoren is aan de buitenzijde geïsoleerd en er is asbest verwijderd.
Bij uitzondering mocht het gezelschap via een houten trap het (platte) dak op dat nu ook geïsoleerd is. Daar schroefde De Wilde, als symbolische handeling voor het bereiken van het hoogste punt, een eerste plaat op de dakrand. Sips wees op enkele grote metalen buizen van de luchtverversingsinstallatie, waarvan al enkele verwijderd zijn. „De stoomboot van Sinterklaas was er niets bij”, werd opgemerkt ter illustratie van het woud aan buizen voor het achterhaalde systeem.
Monumentaal
De huidige Stadsgehoorzaal stamt van eind negentiende eeuw en maakte eerder deel uit van een groot middeleeuws kloostercomplex, inclusief omliggende aaneengesloten gebouwen als Broederkerk, Ikonenmuseum, Kerkelijk Bureau en Abdij 1472. De toneeltoren stamt uit 1974. In 2004 werd de trekkenwand vervangen door een elektrische installatie. Die bood meer mogelijkheden en meer trekkracht maar daarmee namen ook de decorstukken onopvallend toe in grootte en gewicht. Dat alles is nu geen probleem meer voor de gerestaureerde en verstevigde toneeltoren. Een niet onaanzienlijk positief bijkomend effect van het streven naar verduurzaming, ondanks de respectabele leeftijd van de Kamper Stadsgehoorzaal.
